Ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα

Διδάσκοντες: Καθηγητής Δημήτριος Κιούπης, Επίκουρη Καθηγήτρια Αθανασία Διονυσοπούλου, Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Μοροζίνης

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η ερμηνευτική προσέγγιση των διατάξεων του ειδικού μέρους του ποινικού κώδικα (άρθρα 134 επ. Π.Κ.). Τα θέματα που εξετάζονται μπορεί να είναι ενταγμένα σε θεματικές ενότητες ( συγκεκριμένα κεφάλαια του Κώδικα), ή να επιλέγονται με κριτήριο τη νομοθετική παραγωγή, τις νομολογιακές εξελίξεις ή την επίκαιρη επιστημονική δραστηριότητα. Η ένταξη των εθνικών ρυθμίσεων στο ενωσιακό περιβάλλον (εναρμόνιση με οδηγίες) ή στο διεθνές πλαίσιο (κύρωση διεθνών συμβάσεων), η συγκριτική ανάλυση τους σε σχέση με αντίστοιχες διατάξεις άλλων εννόμων τάξεων, ζητήματα διαχρονικού δικαίου και προτάσεις τροποποίησης των υφιστάμενων διατάξεων εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο της διδασκαλίας.

Ποινική Δικονομία και ΕΣΔΑ - Θέματα Ευρωπαϊκού Ποινικού Δικονομικού Δικαίου

Διδάσκοντες: Καθηγητής Αριστομένης Τζανετής, Επίκουρος Καθηγητής Αλέξανδρος Δημάκης, Επίκουρη Καθηγήτρια Ιωάννα Αναστασοπούλου

Στόχος του μαθήματος είναι η γνωριμία και εξοικείωση με την υπερεθνική δικαιοταξία που πλαισιώνει τους εθνικούς ποινικοδικονομικούς κανόνες. Το μάθημα κινείται σε δύο άξονες: Την επίδραση της ΕΣΔΑ και της νομολογίας του ΕΔΔΑ στην ερμηνεία και εφαρμογή του ΚΠΔ αφενός και στην εφαρμογή των κανόνων του πρωτογενούς και δευτερογενούς ενωσιακού δικαίου, όπως αυτοί έχουν ερμηνευθεί από τη νομολογία του ΔΕΕ στην εθνική έννομη τάξη αφετέρου. Στο πλαίσιο της διδασκαλίας αναδεικνύονται και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ ΕΣΔΑ και ενωσιακού δικαίου, οι οποίες με τη σειρά τους επιδρούν στο εθνικό δικονομικό δίκαιο. Αντικείμενο διδασκαλίας είναι οι σημαντικότερες σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο θεματικές, στις οποίες η εθνική έννομη τάξη επηρεάζεται από την ΕΣΔΑ και από το ενωσιακό δίκαιο. Σε σχέση με την ΕΣΔΑ αναπτύσσονται: Η προβληματική των δυαδικών (ποινικών και διοικητικών) κυρώσεων, το ζήτημα της αμεροληψίας των οργάνων της ποινικής δικαιοσύνης, η προβληματική της ερημοδικίας, το δικαίωμα αντιπαράθεσης του κατηγορουμένου με τους μάρτυρες κατηγορίας, το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης του κατηγορουμένου και τα μέσα θεραπείας των παραβιάσεων της δίκαιης δίκης. Αναφορικά με το ενωσιακό ποινικό δικονομικό δίκαιο εξετάζονται: Το ενωσιακό δεδικασμένο, η εφαρμογή της ΕΣΔΑ στην έκδοση, το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης, η διεθνής ποινική συνεργασία με έμφαση στην Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας, τα δικαιώματα του θύματος κατά το ενωσιακό δίκαιο και ο νεοπαγής θεσμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Διεθνές Ποινικό Δίκαιο (τοπικά όρια ποινικών νόμων και διεθνή εγκλήματα)

Διδάσκοντες: Καθηγητής Γεώργιος Τριανταφύλλου, Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Ανδρουλάκης, Επίκουρος Καθηγητής Βασίλειος Πετρόπουλος 

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί το διεθνές ποινικό δίκαιο. Η ύλη χωρίζεται σε δυο ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει τις διατάξεις του εσωτερικού δικαίου, οι οποίες καθορίζουν τα τοπικά όρια εφαρμογής των ποινικών κανόνων. Η δεύτερη περιλαμβάνει τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου. Ειδικότερα ζητήματα, στα οποία θα γίνουν διαλέξεις από τους διδάσκοντες και θα κληθούν οι φοιτητές να εκπονήσουν και να παρουσιάσουν εργασίες είναι : η φύση των κανόνων των τοπικών ορίων εφαρμογής, ημεδαπά, αλλοδαπά και κοινά έννομα αγαθά, ο τόπος τέλεσης του εγκλήματος, οι αρχές του δικαίου των τοπικών ορίων εφαρμογής (εδαφικότητα, ενεργητική προσωπικότητα, παθητική προσωπικότητα, κρατική προστατευτική αρχή, αρχή παγκόσμιας δικαιοσύνης), αρχή της διευθέτησης, διεθνές και ευρωπαϊκό ne bis in idem, αρχή της σημαίας, καθεστώς των ξένων πλοίων, η ίδρυση του ΔΠΔ, οι πηγές του διεθνούς ποινικού δικαίου, η ευθύνη των διοικητών, η υποκειμενική υπόσταση των διεθνών εγκλημάτων, γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα πολέμου, λοιπά εγκλήματα.

Δίκαιο των ποινικών κυρώσεων (απειλή, επιβολή, επιμέτρηση και εκτέλεση της ποινής)

Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Μοροζίνης

Το μάθημα επικεντρώνεται στο σύστημα των ποινικών κυρώσεων του Γενικού Μέρους του ΠΚ (50-110, 118-120 ΠΚ) και ιδίως στις απειλούμενες ποινές, την επιβολή τους, την εν ευρεία εννοία επιμέτρηση τους και την εκτέλεσή τους, συμπεριλαμβανομένων των θεσμών ελαστικότητας κατά την απειλή, την επιβολή και την εκτέλεση της ποινής (δικαστική άφεση της ποινής, ελαφρυντικές περιστάσεις, επιβαρυντικές περιστάσεις άρθρο 82Α ΠΚ, σχηματισμός συνολικής ποινής, αναστολή & μετατροπή της ποινής, εναλλακτικοί τρόποι έκτισης της ποινής, υφ’ όρον απόλυση, παραγραφή ποινών), καθώς και των συνταγματικών θεσμών που επιδρούν στην ποινική μεταχείριση (αμνηστία, χάρη). Όλα τα ανωτέρω ερευνώνται στο πλαίσιο του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, σε συνδυασμό με την αποτίμηση των δεδομένων που προκύπτει από τις σύγχρονες εξελίξεις της σχετικής νομολογίας.

Φιλοσοφία του Ποινικού Δικαίου

Διδάσκοντες: Καθηγητής Δημήτριος Κιούπης, Επίκουρος Καθηγητής Βασίλειος Πετρόπουλος, Εντεταλμένος διδάσκων, μεταδιδακτορικός ερευνητής Δημήτριος Βούλγαρης

Το μάθημα επικεντρώνεται στα κεφαλαιώδη ζητήματα της φιλοσοφίας του ποινικού δικαίου, τα οποία και παρουσιάζονται ανά ενότητες, με εμβάθυνση στην κάθε ενότητα. Εξετάζονται μεταξύ άλλων οι παρακάτω ενότητες: Οι κλασικές και σύγχρονες θεωρίες περί ποινής, τα όρια της ποινικοποίησης/εγκληματοποίησης μιας συμπεριφοράς, το πρόβλημα της αιτιότητας στο ποινικό δίκαιο, το πρόβλημα της ελευθερίας βουλήσεως στο ποινικό δίκαιο, το πρόβλημα της θεμελίωσης ποινικής ευθύνης των νομικών προσώπων, το πρόβλημα του είδους και των ορίων των ποινικών κυρώσεων, το πρόβλημα της αναζήτησης και της ανεύρεσης της αλήθειας στο ποινικό δίκαιο, το πρόβλημα του σχηματισμού δικανικής πεποίθησης στο ποινικό δίκαιο, η σχέση ποινικού δικαίου και ηθικής, η οικονομική ανάλυση του ποινικού δικαίου.

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Διδάσκοντες: Καθηγητής Αριστομένης Τζανετής, Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Ανδρουλάκης

Το αντικείμενο του μαθήματος είναι ιδίως ενασχόληση με τις εξής θεματικές: - το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες - φοροδιαφυγή - τα αδικήματα κατά του ελεύθερου ανταγωνισμού και οι σχετικές δικονομικές ρυθμίσεις - αθέμιτος ανταγωνισμός - απάτη σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - χρηματιστηριακά αδικήματα - δήμευση και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων - εσωτερικές έρευνες.

Ποινικό Δίκαιο του Διαδικτύου

Διδάσκοντες: Καθηγητής Δημήτριος Κιούπης, Επίκουρος Καθηγητής Βασίλειος Πετρόπουλος

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η ποινική διάσταση της χρήσης του διαδικτύου, από πλευράς ουσιαστικού και δικονομικού δικαίου. Μέσα από ανάλυση βασικών τεχνικών εννοιών και των σχετικών πρωτοκόλλων παρουσιάζονται οι διάφορες μορφές διαδικτυακής επικοινωνίας και οι μορφές αξιόποινης συμπεριφοράς που εμφανίζονται συχνότερα. Αναδεικνύεται ο διεθνής, διασυνοριακός χαρακτήρας των περισσότερων εγκλημάτων και τα προβλήματα στην ερμηνεία των σχετικών διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου, στον δικονομικό χειρισμό των αντίστοιχων υποθέσεων καθώς και ζητήματα δικαστικής συνδρομής. Κεντρική θέση στο μάθημα έχει η ανάλυση της Συμβάσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για το κυβερνοέγκλημα (Σύμβαση της Βουδαπέστης) και οι οδηγίες της ΕΕ που ρυθμίζουν ειδικότερες εκφάνσεις αξιόποινης συμπεριφοράς στο διαδίκτυο (επιθέσεις σε πληροφοριακά συστήματα, πορνογραφία ανηλίκων, προστασία μέσων πληρωμής κ.λ.π.)

Ειδικοί Ποινικοί Νόμοι

Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Αθανασία Διονυσοπούλου

Το αντικείμενο του μαθήματος είναι ιδίως ενασχόληση με τις εξής θεματικές: Ενδοοικογενειακή βία ν. 3500/2006 -Αντιρατσιστικός νόμος v. 4285/2014 -Ποινική προστασία του περιβάλλοντος ν. 1650/1986, 4037/2012 και 4042/2012-Στρατιωτικός ποινικός κώδικας-Ποινική ευθύνη υπουργών ν. 3126/2003-Αρχαιότητες ν. 3028/2002- Ναρκωτικά ν. 4139/2013- Ευρωπαίος Εισαγγελέας ν. 4596/2019 (Κανονισμός 2017/1939) - Άρση απορρήτου των επικοινωνιών ν. 2225/1994, ν.3115/2003, π.δ. 47/2005, 370-370Α ΠΚ, 254-255 ΚΠΔ- Μεταμοσχεύσεις ν. 3984/2011